Bank Account: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಇದೆಯಾ? 2 ವರ್ಷ ವಹಿವಾಟು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತೆ – ಈಗಲೇ ಗಮನಿಸಿ
ಬೆಂಗಳೂರು: ಅನೇಕರು ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಭದ್ರವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಇದೆ.
ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ರಾಹಕರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ವಹಿವಾಟು 2 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಉಳಿತಾಯ ಅಥವಾ ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ (Inoperative) ಆಗುತ್ತದೆ.
ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಇರುವುದು ಮಾತ್ರ ಸಾಲದು. ಗ್ರಾಹಕರು ಸ್ವತಃ ಮಾಡುವ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ.
ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಖಾತೆ ಎಂದರೇನು.?
RBI ನಿಯಮದಂತೆ, 2 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಗ್ರಾಹಕ-ಪ್ರೇರಿತ (Customer-induced) ವಹಿವಾಟುಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ವತಃ ಮಾಡುವ ವಹಿವಾಟುಗಳು (ಬಡ್ಡಿ ಜಮಾ, ಶುಲ್ಕ ಕಡಿತ) ಗಣನೆಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಹಕರು ಮಾಡುವ ಹಣಕಾಸು ವಹಿವಾಟು (ಡೆಬಿಟ್ ಅಥವಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್), ನಾನ್-ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ವಹಿವಾಟು (ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಎನ್ಕ್ವೈರಿ, ಚೆಕ್ ಬುಕ್ ವಿನಂತಿ, ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಬಳಕೆ) ಅಥವಾ KYC ನವೀಕರಣ ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಳೆಯ ಖಾತೆಗಳು, ಬೇರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ನಂತರ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಖಾತೆಗಳು, ಸಂಬಳ ನಿಂತ ನಂತರ ಬಳಸದ ಖಾತೆಗಳು ಅಥವಾ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಸಾಮಾನ್ಯ.
ಒಂದು ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಆ ಖಾತೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಖಾತೆಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಬಹುದು.
ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾದರೆ ಹಣಕ್ಕೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ.?
ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಣ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ವತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿ ಸಹ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ತಕ್ಷಣ ಹಣ ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಹಿವಾಟು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪುನಃ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.
10 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಹಕ್ಕು ಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಹಣವನ್ನು RBIನ ಡಿಪಾಸಿಟರ್ ಎಜುಕೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಅವೇರ್ನೆಸ್ (DEA) ಫಂಡ್ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ನಂತರವೂ ಕ್ಲೇಮ್ ಮಾಡಬಹುದು.
ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಖಾತೆಗಳು ವಂಚನೆಗೆ ಸುಲಭ ಗುರಿಯಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಗಮನಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಪುನಃ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದು ಹೇಗೆ.?
ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದರೆ ಚಿಂತಿಸಬೇಡಿ. RBI ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ KYC ವಿವರಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪುನಃ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ:
- ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ (ಮೂಲ ಶಾಖೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲ).
- ಆಧಾರ್, ಪ್ಯಾನ್, ವಿಳಾಸ ಪುರಾವೆ ಮುಂತಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ.
- ಕೆಲವು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ವೀಡಿಯೊ ಆಧಾರಿತ ಗ್ರಾಹಕ ಗುರುತಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ (V-CIP) ಮೂಲಕ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡುತ್ತವೆ.
- ಅಧಿಕೃತ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಕರೆಸ್ಪಾಂಡೆಂಟ್ಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ KYC ನವೀಕರಣ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಪುನಃ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಶುಲ್ಕವೂ ಕಡಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು.?
ವಿಳಾಸ, ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಇತರ KYC ವಿವರಗಳು ಬದಲಾಗಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ನವೀಕರಿಸಿ. RBI ನಿಯಮದಂತೆ ಅಪಾಯ ವರ್ಗವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ KYC ಅನ್ನು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಬೇಕು.
ಬ್ಯಾಂಕ್ನಿಂದ ಬರುವ SMS, ಇಮೇಲ್ ಅಥವಾ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ. ಒಂದು ವರ್ಷ ವಹಿವಾಟು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖಾತೆಗಳಿದ್ದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಸ್ಥಿತಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಬಳಸದ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿ. ಇದರಿಂದ ವಂಚನೆ ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಖಾತೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ.?
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ. ಸಣ್ಣ ವಹಿವಾಟು ಮಾಡುವುದರಿಂದಲೂ ಖಾತೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಖಾತೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದೇಹವಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆ ಅಥವಾ ಕಸ್ಟಮರ್ ಕೇರ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಹಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಹಣ ಇರುವುದು ಮಾತ್ರ ಸಾಲದು. 2 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಗ್ರಾಹಕರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ವಹಿವಾಟು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಖಾತೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಬಹುದು.
KYC ನವೀಕರಣದಿಂದ ಪುನಃ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿ. ವಿಳಾಸ ಮತ್ತು ಫೋನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ನವೀಕರಿಸಿ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಉಳಿತಾಯ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನಗತ್ಯ ತೊಂದರೆ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.